Zo het is tijd om mijn allergische reactie op het afnemen van de toetsen van het leerlingvolgsysteem van CITO bij kleuters van me af te schrijven. Het is januari en dat betekent dat er op de basisschool de leerlingvolgsysteemtoetsen aan de beurt zijn. Het zijn toetsen die 2 keer per jaar afgenomen worden elk schooljaar en die dan de ontwikkeling van het kind bijhouden de gehele schoolloopbaan.
Ik las zojuist een artikel voor leerkrachten met de do’s en dont’s voor leerkrachten tijdens het afnemen van deze toetsen bij kleuters. Een van de punten was het volgende:
Don’t: “Die arme kleutertjes zijn nog helemaal niet toe aan deze toets!”
Kleuters zijn niet zielig. Het zijn ook geen wezens die nog niets kunnen. Het maken van dit boekje is ook écht niet schadelijk voor ze, dat durf ik wel te zeggen! Er zijn wel dingen rond de CITO die mijn wenkbrauwen doen rijzen, maar puur het maken van dit werkboekje… nee, dat is niet schadelijk.
De schrijfster van dit artikel geeft ook duidelijk aan dat ze het niet echt eens is met het afnemen van deze toets! Maar door een aantal do’s en don’ts op een rij te zetten, probeert ze de leerkrachten toch de beste tips mee te geven om dit moment zo min mogelijk beladen te maken.
Ze heeft natuurlijk vooral niet dit artikel geschreven met de bedoeling dat iemand daar haar kritische mening over gaat geven en dat is dan ook zeker niet de bedoeling. Echter de bovenstaande quote roept bij mij wel een bepaald gevoel op. HET gevoel wat ik ook altijd kreeg tijdens het afnemen van de toets ten tijde van mijn periode als kleuterjuf. Het riep bij mij altijd weerstand op en ik vond sommige kleuters WEL zielig. En oke het zal wellicht niet fysiek schadelijk zijn, maar in mijn ogen is het voor sommige kinderen wel HET begin van faalangst. En er zijn kinderen die het WEL leuk vinden en graag in zo’n boekje willen werken, dat hoor je mij ook niet zeggen. Maar ik heb met eigen ogen gezien dat kinderen dichtklappen.
Groep 1 kent vaak de leesrichting nog niet en wat nu als de juf zegt: ” wijs het 3e plaatje aan!” WELK plaatje is dan het 3e???? De 3e van links of de 3e van rechts?? En voordat je daar aan uit bent als kleuter, is het al weer tijd voor de volgende opdracht. Kun je jezelf iets voorstellen bij dat gevoel?
En niet alleen de kleuters zijn zielig, de leerkrachten ook hoor! Ik zal je even in het kort uit proberen te leggen wat het alleen al op het gebied van organisatie met zich meebrengt:
* Er moeten boekjes gekopieerd worden, voor alle kinderen 2 (taal en ordenen) en eigenlijk is het voor de kinderen fijner om gewoon de kleurenboekjes te maken (aangezien hier ook vragen over gaan) maar hier is vaak geen geld voor.
* Alle namen moeten alvast op de boekjes gezet worden.
* Er moeten voor alle kinderen geslepen potloden en kartonnetjes klaarliggen. De kartonnetjes zijn om naar beneden te schuiven zodat ze beter weten bij welke vraag ze zijn gebleven.
* Elke toets wordt in 2 delen afgenomen aan ongeveer een halve groep. Dus je hebt elk toetsmoment ook een halve groep die niet getoetst wordt, wat doe je daar mee? Met een beetje geluk krijg je daar vervanging voor, maar daar is niet altijd geld voor dus zul je het met je parallelcollega op moeten lossen dat jullie gaan buiten spelen met de rest van alle kinderen of zo. (en dan hopen dat het niet regent)
* Alle tafeltjes moeten in de toetsopstelling komen staan wat je al die keren klaar moet zetten.
* De afnamemomenten duren ongeveer 3 kwartier PER keer.
* Dan moeten alle toetsen worden nagekeken
* Je moet een foutenanalyse maken
* Vervolgens een handelingsplan schrijven en gaan remediëren
* Ow ja en als er zieken waren, zullen die nog even ergens tijdens een andere werkles tussendoor de toets moeten maken.
* Als er kinderen gaan huilen omdat ze het niet meer weten (en JA dat heb ik zelf ECHT meegemaakt) mogen ze stoppen, maar moeten ze het vervolgens een keer individueel met de leerkracht maken omdat het wellicht aan de toetsopstelling of vraagstelling lag.
En nu maak ik het ECHT niet meer overdreven dan het in werkelijkheid is! Als je alleen al kijkt naar het werk wat de leerkrachten er mee hebben en welke mate van flexibiliteit het vraagt van jongen kinderen…… En als je dan kijkt wat je er werkelijk uit kunt concluderen….. WEINIG zeer WEINIG. Oke de slimmeriken zullen hier laten zien dat ze goed zijn, maar de kinderen die laag scoren???? Dat kan aan 101 dingen liggen. Misschien is er een konijn dood gegaan, hebben ze slecht geslapen, hebben ze het drukker met de dingen die buiten gebeuren, klappen ze dicht, weten ze niet wat ze aanmoeten met het boekje en met het “alleen” aan een tafeltje zitten, hebben ze nog niet zo’n lange concentratieboog, hebben ze honger, willen ze eigenlijk liever spelen……en zo kan ik nog wel even door gaan.
Als kleuterleerkrachten, i.p.v het bovenstaande, tijd kunnen maken om gericht te observeren, krijgen ze een VEEL realistischer beeld van de ontwikkeling van een kind. En als er opvallende dingen zijn, kun je als leerkracht nog verder gaan kijken of je er toetsen op los wilt laten enz.
En JA ik weet ook wel dat het ” gewoon ” moet…… en dat eigenlijk de meeste leerkrachten er op tegen zijn. Maar ik kan het niet laten om me er toch keer op keer tegen te verzetten. WIE kan mij overtuigen dat de uitslag van deze toets het meer dan de moeite waard maakt, om al het bovenstaande voor lief te nemen? Ik hoor het graag.
Zoals jullie inmiddels weten, ben ik erg begaan met kinderen die een gebrek hebben aan zelfvertrouwen en faalangstig zijn. De producten die ik verkoop op mijn webshop hebben hier ook allemaal mee te maken. Maar ik zou willen dat dat eigenlijk niet nodig zou zijn! We kunnen toch proberen om kinderen een goede basis te geven op het gebied van vertrouwen. En wat denk jij wat het met een kind doet als het tijdens zo’n toetsmoment gewoon NIET weet wat er van hem verwacht wordt, maar het niet durft te vragen? JUIST Het eerste krasje op de LP met zelfvertrouwen is gemaakt………
En ik weet ook heus wel dat kinderen ook om moeten leren gaan met zulke momenten, maar wat mij betreft zeker niet op zo’n jonge leeftijd! Maar daarmee suggereer ik zeker niet dat kleuters “wezens zijn die niks kunnen” integendeel, kleuters kunnen zo ontzettend veel, alleen krijgen ze daar de kans niet voor om te laten zien of te ontwikkelen.
Investeer in groep 1 en 2 alstublieft op de creatieve en sociale kwaliteiten, daar hebben zowel de kinderen, leerkrachten en ouders profijt van. Deze vaardigheden worden namelijk NIET getoetst in welke toets dan ook. Deze dingen moet je als leerkracht willen zien en voelen! En gelukkig willen de meeste leerkrachten dit heel graag…….

Fijne dag en delen mag!
Groetjes,